İcra ve iflas hukukunda haczedilen bir malın paraya çevrilmesi neticesinde elde edilen satış bedelinin, birden fazla alacaklının bulunması halinde ne şekilde dağıtılacağı büyük önem taşımaktadır. Satış bedelinin tüm alacakları karşılamaya yetmediği hallerde düzenlenecek sıra cetvelinde, haciz koyduran alacaklıların türü (özel hukuk alacaklısı, kamu idaresi veya rehinli alacaklı), hacizlerin konulma tarihleri ve haczin satıştan önce veya sonra tatbik edilmiş olması paylaşım ilkelerini doğrudan belirlemektedir.

Bu çalışmada, araç satış bedelinden öncelikle yapılması gereken masruf mahsupları, rehinli alacakların önceliği, kamu hacizlerinin kendi aralarında ve özel alacaklılarla olan paylaşım esasları ile sıra cetveline karşı başvurulacak kanun yolları yargı kararları ışığında ele alınmıştır.

1. Satış Masraflarının Mahsubu ve Rehinli Alacağın Durumu

İcra ve İflas Kanunu’nun 138. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları ilgilendiren ortak masraflar, ihale neticesinde elde edilen satış tutarından öncelikle alınır; kalan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil alacakları nispetinde paylaştırılır.

• Ortak Masrafların Mahsubu ve Imtiyaz Durumu:

  Muhafaza, yakalama, kıymet takdiri ve paraya çevirme gibi işlemler bütün alacaklıların menfaatine yapıldığından satış bedelinden ilk olarak bu tutarlar düşülür. Alacaklının kendi takibi kapsamında bu işlemleri yapması masrafların öncelikle ödenmesini sağlasa da, bu durum alacaklı lehine satış bedelinin esasına yönelik bir imtiyaz veya rüçhan hakkı doğurmaz.

  Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 09.02.2023 tarihli, E. 2022/347 ve K. 2023/512 sayılı kararında; satış talebinin geçerliliği bakımından İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre bu masrafların tahsilat makbuzu karşılığında para olarak alınması gerektiği, aksi takdirde satış talebinin yapılmamış sayılacağı açıkça ifade edilmiştir.

• Rehinli Alacakların Rüçhan Hakkı:

  Ortak paraya çevirme masrafları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinde rehin hakkı sahiplerinin önceliği bulunmaktadır. İİK m. 206/1 ve 6183 sayılı Kanun’un 21/2. maddesi gereğince rehinli alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakkı mevcuttur. Devletin eşya ve gayrimenkulün aynından doğan alacakları dahi güncel mevzuatta rehinli alacaklardan sonra gelmektedir.

  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 30.11.2021 tarihli, E. 2017/1176 ve K. 2021/1522 sayılı kararında; kanunun eski ve yeni düzenlemeleri karşılaştırılarak, eşya ve taşınmazın aynından doğan vergilerin rehinli alacak karşısındaki hukuki konumu değerlendirilmiştir.

  • Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 03.12.2025 tarihli, E. 2025/3679 ve K. 2025/4158 sayılı kararında; 6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesi hükmüne göre satış bedelinden ipotek (rehin) alacağı karşılandıktan sonra kalan bedele şikayetçinin alacağının iştirak etmesi gerektiği belirtilmiştir. Rehinli alacak tamamen karşılandıktan sonra bir bakiye kalırsa bu tutar haciz alacaklılarına tahsis edilir.

2. Kamu Alacaklarının Haciz Tarihleri, Türleri ve Sıra Cetveli Esasları

Kamu idarelerinin (Vergi Dairesi, SGK vb.) hacizlerinin sıra cetvelindeki yeri, haczin ilk haciz olup olmamasına veya özel alacaklının haczinden önce ya da sonra uygulanmış olmasına göre farklı kurallara tabidir.

A. Özel Alacaklının Haczinden Önceki Kamu Hacizleri ve Kamu İdarelerinin Kendi Aralarındaki İlişki

İlk haciz bir kamu idaresi tarafından tatbik edilmişse veya özel icra takibi alacaklısının haczinden önce konulmuş kamu hacizleri varsa, bu kamu alacaklıları haciz tarihlerine göre öncelik kazanırlar.

• İlk Haciz Olan Kamu Haczi:

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 27.01.2021 tarihli, E. 2018/299 ve K. 2021/259 sayılı kararında; bedeli paylaşıma konu mal üzerindeki ilk haczin kamu haczi olduğu, vergi dairesinin haciz tarihinin daha önce bulunması nedeniyle düzenlenen sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu hükme bağlanmıştır.

  • Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 30.06.2025 tarihli, E. 2025/1717 ve K. 2025/2605 sayılı kararında; kamu haczinin daha önceki bir tarihte konulmuş olması halinde sonraki alacaklının kendisinden önceki kamu haczine iştirak edemeyeceği vurgulanmıştır.

• Kamu İdarelerinin Kendi Aralarında Hacze İştiraki (6183 m. 69):

  Kamu idarelerinin kendi aralarındaki öncelik ilişkisinde 6183 sayılı Kanun’un 69. maddesi uygulanır. Buna göre, bir kamu idaresi diğerinin haczine, kamu alacağı o haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmak şartıyla mal satılıncaya kadar iştirak edebilir; ancak hacizli malın bedelinden ilk önce haczi yapan dairenin alacağı tahsil olunur, artan tutar iştirak sırasına göre ödenir.

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 20.01.2021 tarihli, E. 2018/309 ve K. 2021/108 sayılı kararında; şikayetçi SGK'nın haciz tarihlerinin şikayet olunan vergi dairesinin haciz tarihlerinden önce olması sebebiyle satış bedelinin 6183 sayılı Yasa'nın 69. maddesi gereğince öncelikle SGK'ya ödenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

  • Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 03.12.2025 tarihli, E. 2025/3659 ve K. 2025/4166 sayılı kararında; bir amme alacağı haczinin diğer amme alacağının haczine iştirak etmesinin mümkün olduğu, ancak hacizli malın bedelinden ilk önce haczi yapan dairenin alacağının tahsil edileceği, artanın iştirak sırasına göre dağıtılacağı teyit edilmiştir.

B. Özel Alacaklının Haczinden Sonraki Kamu Hacizleri ve Garameten Paylaşım

Özel bir hukuk alacaklısının haczinden sonra ve fakat satış gerçekleşmeden önce kamu haczi tatbik edilmişse, 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kamu alacağı ilk hacze iştirak eder ve satış bedeli aralarında garameten (oranlanarak) taksim olunur.

• Satıştan Önce Konulma Şartı:

  • Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 25.05.2023 tarihli, E. 2022/3308 ve K. 2023/2030 sayılı kararında; kamu haczinin satış tarihinden sonra konulmuş olması halinde kamu alacağının garameye dahil edilemeyeceği açıkça tespit edilmiştir.

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16.04.2013 tarihli, E. 2013/2081 ve K. 2013/2476 sayılı kararında; 6183 sayılı Kanun’un 21/1. maddesinin kamu alacaklarının ilk hacze iştiraki yönünden özel bir düzenleme olduğu, bu sebeple İcra ve İflas Kanunu'nun 206. maddesinin kamu alacaklarının hacze iştirakinde uygulanmayacağı belirtilmiştir.

• Alacağın ve Kamu Haczinin Niteliği:

  • Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 16.07.2024 tarihli, E. 2020/4342 ve K. 2024/8200 sayılı kararında; kamu alacağının hacze iştiraki bakımından ilk haczin dayandığı alacağın niteliği ile ilgili bir ayrım yapılmadığı, ilk haciz hangi sebepten doğarsa doğsun kamu alacağı satıştan önce konulmuşsa ilk hacze iştirak edeceği kuralı yinelenmiştir.

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 17.06.2014 tarihli, E. 2014/1004 ve K. 2014/4637 sayılı kararında; kamu alacağının türü veya ilk haczin dayandığı borcun niteliği ayrımı olmaksızın satış öncesi hacizlerin garameye tabi olduğu vurgulanmıştır.

  • Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 09.02.2023 tarihli, E. 2022/347 ve K. 2023/512 sayılı kararında; üçüncü kişiden sonra birden fazla kamu alacaklısının haciz koyması halinde 6183 sayılı Kanun’un 69. maddesinin uygulanmayacağı, haciz sahibi bütün kamu alacaklılarının ilk hacze iştirak ederek garameye dahil edilmesi gerektiği açıklanmıştır.

  • Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 16.03.2017 tarihli, E. 2017/331 ve K. 2017/388 sayılı kararında; özel alacaklının haczinden sonra satıştan önce tatbik edilen kamu haczinde 69. maddenin uygulanmayacağı ve alacağın özel alacaklı ile kamu idaresi arasında garameten paylaştırılması gerektiği teyit edilmiştir.

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 10.03.2016 tarihli, E. 2015/3920 ve K. 2016/1472 sayılı kararında; sonraki tarihli hacze konu alacağın kendisinden önceki tarihli haciz işleminin önüne geçerek sıra cetvelinden pay alamayacağı belirtilmiştir.

C. Sıra Cetvelinin Düzenleneceği İcra Dosyası

• Yetkili İcra Dosyası:

  Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 04.06.2012 tarihli, E. 2012/2147 ve K. 2012/3910 sayılı kararına göre; sıra cetveli kural olarak ilk kesin haczi koyan icra dosyasından düzenlenir. Sıra cetvelinin ilk haczi koyan icra dosyası dışında başka bir dosyadan düzenlenmiş olması tek başına sıra cetvelinin iptali sebebidir.

3. Paylaştırma ve Sıralama Esasları Özeti

Satış bedelinin dağıtımında izlenecek sıralama ilkeleri şu şekildedir:

• 1. Sıra (Öncelikli Masruf Mahsubu): İİK m. 138/2 uyarınca muhafaza, yakalama ve satış masrafları satış bedelinden ilk olarak karşılanır; masrafı yapan alacaklıya esasa ilişkin bir imtiyaz kazandırmaz.

• 2. Sıra (Rehinli Alacaklar): İİK m. 206/1 ve 6183 m. 21/2 uyarınca rehinli alacaklının rüçhan hakkı mevcuttur; ortak masraflardan arta kalan para önce rehin alacağına ayrılır.

• 3. Sıra (Özel Alacaklıdan Önceki Kamu Hacizleri): Rehin sonrası bakiye kalırsa, 6183 m. 69 uyarınca önceki tarihli kamu hacizleri haciz tarihlerine göre tahsil edilir.

• 4. Sıra (Özel Alacaklı ve Satıştan Önceki Kamu Hacizleri): Kalan bedel üzerinden, 6183 m. 21/1 uyarınca özel alacaklı ile satış tarihinden önce haciz koyan tüm kamu idareleri arasında garameten (oranlanarak) taksim yapılır.

• 5. Sıra (Satış Sonrası Hacizler): Satış tarihinden sonra konulan hacizler garameye dahil edilmez.

4. Kanun Yolları: İtiraz Davası ve Şikayet Ayrımı

Sıra cetveline karşı müracaat edilecek hukuki yollar uyuşmazlığın niteliğine göre kesin kurallara tabidir:

• 1. Sıra Cetveline Şikayet (İcra Mahkemesi):

  İtiraz alacağın esasına veya miktarına yönelik olmayıp yalnızca sıraya, kanunun emredici paylaştırma kurallarına veya icra memurunun işlemlerine ilişkin ise başvurulacak merci icra mahkemesidir (İİK m. 142/3).

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16.04.2013 tarihli, E. 2013/2081 ve K. 2013/2476 sayılı kararında; itiraz alacağın esas ve miktarına yönelikse dava yoluyla genel mahkemede (İİK m. 142/1), sadece sıraya yönelikse şikayet yoluyla icra mahkemesinde (İİK m. 142/son) ileri sürüleceği belirtilmiştir. Aynı kararda, sıra cetveline itiraz davalarında icra müdürünün husumete dahil edilemeyeceği, husumetin sırasına itiraz edilen alacaklılara yöneltilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

  • Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 07.10.2013 tarihli, E. 2013/6134 ve K. 2013/6112 sayılı kararında; icra mahkemesinin denetim yaparak hukuka aykırılıkları saptayacağı ve icra memuruna sıra cetvelini yeniden düzenlemesi için talimat vereceği hükme bağlanmıştır.

• 2. Sıra Cetveline İtiraz Davası (Genel Mahkeme):

  Sıraya dahil edilen bir alacaklının alacağının gerçekte var olmadığına, muvazaalı olduğuna, sona erdiğine veya miktarının gerçeği yansıtmadığına dayanılıyorsa, İİK m. 142/1 uyarınca genel mahkemelerde (Asliye Hukuk / Asliye Ticaret) sıra cetveline itiraz davası açılması zorunludur.

5. Yargılama Süreçleri ve Sıra Cetvelinin Kesinleşmesi

Sıra cetveline şikayet edilmesi veya itiraz davası açılması hallerinde davanın ne kadar süreceğine ilişkin yargı kararlarında istatistiki veya maktu bir süre öngörülmemektedir.

• Kesinleşme Sonrası İşlem:

  Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 21.03.2019 tarihli, E. 2016/2854 ve K. 2019/1166 sayılı kararında; yargısal sürecin ve davanın kesinleşmesinin ardından icra müdürlüğünce ilam doğrultusunda yeni sıra cetvelinin düzenleneceği ifade edilmiştir.

Hacizli araç ve taşınır satış bedellerinin paylaştırılmasında; ortak muhafaza ve satış masraflarının öncelikle düşülmesi, rehinli alacakların rüçhan hakkının gözetilmesi, kamu hacizlerinin satıştan önce konulup konulmadığına göre garame veya tarih sırasına tabi tutulması kanuni bir zorunluluktur.

Sıra cetvelinin ilk kesin haczi koyan dosyadan düzenlenmesi esas olup; cetvele karşı yapılacak başvurularda uyuşmazlığın alacağın esasına mı yoksa kanuni sıraya mı ilişkin olduğunun tespiti, doğru görevli yargı merciinin (İcra Mahkemesi veya Genel Mahkemeler) belirlenmesi bakımından kritik önem taşımaktadır.